Najpiękniejsze kamienice Poznania. TOP 7 adresów i przewodnik po dzielnicach

Najpiękniejsze kamienice Poznania. TOP 7 adresów i przewodnik po dzielnicach

Najpiękniejsze kamienice w Poznaniu znajdziesz wokół Starego Rynku, na secesyjnych Jeżycach i na Łazarzu w kwartale Johow-Gelände. Poznań to miasto z jednym z najciekawszych zasobów zabytkowej architektury mieszkaniowej w Polsce, łączące średniowieczne i renesansowe kamienice śródmieścia z bogatą secesją i historyzmem przełomu XIX i XX wieku.

W tym przewodniku znajdziesz konkretne adresy 7 najpiękniejszych poznańskich kamienic, przegląd dzielnic z najlepszą zabytkową zabudową oraz praktyczne wskazówki przed zakupem mieszkania.

TOP 7 najpiękniejszych kamienic Poznania w skrócie

• Pałac Działyńskich, Stary Rynek 78/79

• Domki Budnicze, Stary Rynek 11-26

• Kamienice Spółdzielni Urzędników Niemieckich, Roosevelta 4-7

• Kamienica Józefa Leitgebera, Dąbrowskiego 35/37

• Dom Tramwajarza, Słowackiego 19/21

• Pałac Górków, Wodna 27

• Kwartał Johow-Gelände, ulica Matejki

Poniżej szczegółowy opis każdego z nich.

1. Pałac Działyńskich, Stary Rynek 78/79

Jedna z najwspanialszych miejskich rezydencji w Poznaniu. Powstał w latach 1773-1776 na miejscu dwóch średniowiecznych kamienic, na zlecenie marszałka wielkiego litewskiego Władysława Gurowskiego. Barokowo-klasycystyczne formy nadał pałacowi w latach 1785-1787 Antoni Höhne. Jest to jedna z pierwszych klasycystycznych budowli w Wielkopolsce. Od 1808 do 1880 roku pałac należał do rodu Działyńskich, później do Władysława Zamoyskiego. Spalony w 1945 roku, odbudowany w latach 1953-1957. Fasadę zwieńcza trójkątny tympanon z herbem Działyńskich i attyka z płaskorzeźbami scen antycznych. Najpiękniejsze wnętrze to Sala Czerwona na pierwszym piętrze. Dziś siedziba poznańskiego oddziału Biblioteki Kórnickiej PAN.

2. Domki Budnicze, Stary Rynek 11-26

Zespół 15 wąskich, trzy- i czterokondygnacyjnych kamieniczek położonych na południe od ratusza, w środkowym bloku Starego Rynku. Ich początki sięgają XIII wieku, kiedy w tym miejscu stały drewniane budy śledziowe. Murowane kamieniczki w stylu wczesnorenesansowym powstały w XVI wieku. Charakterystyczne renesansowe podcienia wsparte są na piaskowcowych kolumienkach, z których większość jest autentyczna. Na kolumnie domku numer 11 zachowała się data 1535. Zniszczone w 1945 roku, odbudowane w latach 1953-1961 z przywróceniem renesansowego wyglądu. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Poznania, obok ratusza i koziołków.

3. Kamienice Spółdzielni Urzędników Niemieckich, Roosevelta 4-7

Najbardziej znany zespół secesyjnych kamienic w Poznaniu. Zaprojektowane na początku XX wieku przez spółkę architektoniczną Hermana Böhmera i Paula Preula dla Spółdzielni Mieszkaniowej Urzędników Niemieckich. To podręcznikowy przykład secesji niemieckiej (Jugendstil) na poznańskich Jeżycach. Charakterystyczne dekoracje to metalowe drzewo oplatające balkony pierwszego i drugiego piętra, balustrady ozdobione motywami ważki i pająka, kolorowe witraże w klatkach schodowych. Kamienica pod numerem 5 jest też literackim adresem rodziny Borejków z cyklu Jeżycjada Małgorzaty Musierowicz. Cały zespół wpisany jest do rejestru zabytków.

4. Kamienica Józefa Leitgebera, Dąbrowskiego 35/37

Jedna z najbardziej okazałych kamienic Jeżyc, znajdująca się przy głównej ulicy dzielnicy. Wzniesiona na początku XX wieku w stylu eklektycznym z silnymi akcentami secesyjnymi. Reprezentacyjna fasada z bogatą sztukaterią i charakterystyczne wykusze sprawiają, że budynek dominuje nad otoczeniem. To także jeden z kluczowych adresów na mapie współczesnego streetartu w Poznaniu. Wielkoformatowe murale na bocznej ścianie kamienicy zmieniają się okresowo, między innymi mieścił się tu mural upamiętniający setną rocznicę Powstania Wielkopolskiego.

5. Dom Tramwajarza, Słowackiego 19/21

Kompleks neobarokowych budynków wzniesiony w latach 1925-1927 według projektu Adama Ballenstedta, jednego z najwybitniejszych poznańskich architektów dwudziestolecia międzywojennego. Powstał dla pracowników Poznańskiej Kolei Elektrycznej. Składa się z trzech budynków: centralnego z salą widowiskową, salą warsztatową i restauracją, oraz dwóch bocznych z mieszkaniami pracowniczymi. Autorem rzeźb zdobiących fasadę jest Mieczysław Lubelski. Doskonale wpisuje się w secesyjną zabudowę Słowackiego, mimo że stylistycznie należy do innej epoki.

6. Pałac Górków, Wodna 27

Renesansowy pałac magnacki w sercu Starego Miasta, jedna z najstarszych poznańskich rezydencji. Powstał w XVI wieku jako siedziba potężnego rodu Górków, jednej z najbogatszych rodzin szlacheckich Wielkopolski. Dziś mieści Muzeum Archeologiczne. Pałac jest jednym z najlepszych przykładów architektury renesansowej w Poznaniu i ważnym świadkiem złotego okresu miasta w czasach pierwszej Rzeczypospolitej. Zlokalizowany jest przy ulicy Wodnej, jednej z najstarszych ulic Starego Miasta.

7. Kwartał Johow-Gelände, ulica Matejki

Najbardziej elitarny zespół mieszkaniowy z początku XX wieku w Poznaniu. Zrealizowany według koncepcji urbanistycznej Maxa Johowa na zakupionym przez niego i Emila Asmusa siedmiohektarowym terenie na górnym Łazarzu. Zaprojektowany od podstaw jako dzielnica luksusowa dla pruskiej plutokracji, oficerów, lekarzy i wysokich urzędników. Kamienice charakteryzują się wysublimowaną dekoracją fasad, okazałymi portalami i zaakcentowanymi obramowaniami okien. Większość projektowali sami Asmus, Johow oraz Paul Pitt. Sąsiedztwo Parku Wilsona po drugiej stronie ulicy Matejki sprawia, że to wciąż jeden z najbardziej prestiżowych adresów Poznania, a sama ulica Matejki jest często wymieniana wśród najpiękniejszych ulic miasta.

Najpiękniejsze dzielnice z zabytkową zabudową

Każda z głównych dzielnic ma inny charakter i inną historię.

• Stary Rynek i Stare Miasto

Kwadratowy plac wytyczony około 1253 roku, jeden z najpiękniejszych rynków w Europie. Otoczony kamienicami z różnych epok, od średniowiecznych przez renesansowe aż po klasycystyczne. Obok pałacu Działyńskich i Domków Budniczych warto zwrócić uwagę na zabudowę ulic Wodnej, Wielkiej, Wronieckiej i Żydowskiej. Mieszkania w samym Starym Mieście są często niewielkie metrażowo, ale mają najwyższą wartość prestiżową w mieście.

• Jeżyce

Najmodniejsza dzielnica Poznania i miejsce największej koncentracji secesyjnej architektury w mieście. Włączone do Poznania w 1900 roku, w okresie kiedy w modzie była secesja niemiecka (Jugendstil). Najlepsze przykłady tej architektury znajdziemy przy ulicach Roosevelta, Mickiewicza, Słowackiego, Kraszewskiego, Jackowskiego oraz wokół Rynku Jeżyckiego. Charakterystyczne dla jeżyckiej secesji są miękkie, falujące linie, bogata ornamentyka roślinna, witraże w klatkach schodowych i wykusze. Dzielnica łączy historyczną zabudowę z gęstą siecią kawiarni, restauracji, sklepów lokalnych marek i instytucji kulturalnych. Mieszkania są tu poszukiwane zarówno przez młodych profesjonalistów, jak i pary szukające nieoczywistego miejsca do życia.

• Łazarz

Włączony do Poznania 1 kwietnia 1900 roku, podobnie jak Jeżyce, ale z innym charakterem. Wyższe i bardziej masywne kamienice, szersze ulice, więcej zieleni. Łazarz oszczędniej ucierpiał w czasie II wojny światowej niż centrum miasta, dzięki czemu zachowała się większość przedwojennej zabudowy. Główna oś dzielnicy to ulica Głogowska, która pełni funkcję łazarskiego deptaka. Sercem dzielnicy jest kwartał Johow-Gelände wokół ulicy Matejki, sąsiadujący z Parkiem Wilsona i Międzynarodowymi Targami Poznańskimi. To dobry wybór dla rodzin z dziećmi szukających zabytkowej zabudowy w spokojniejszej okolicy z dobrym dostępem do zieleni.

• Wilda

Graniczy z Łazarzem i ma podobną estetykę zabudowy. Główne ciągi architektoniczne to ulice Hetmańska, Wierzbięcice i Dolna Wilda. Dzielnica łączy mieszczańskie kamienice z dziedzictwem przemysłowym dawnych warsztatów kolejowych. Wilda przeżywa od kilku lat dynamiczną rewitalizację. Stare hale przemysłowe są przekształcane w nowoczesne biura, lofty i mieszkania, co napędza wzrost wartości okolicznych kamienic. Mieszkania w Wildzie są nadal nieco tańsze niż w Łazarzu czy Jeżycach, co czyni dzielnicę atrakcyjnym wyborem inwestycyjnym.

• Chwaliszewo

Historycznie osobna wyspa na rzece Warcie, która w latach 1444-1800 stanowiła odrębne miasto będące własnością kapituły katedralnej poznańskiej. Nazywane Poznańską Wenecją ze względu na ciasną zabudowę z balkonami i wykuszami zawieszonymi nad rzeką. W lutym 1945 roku Chwaliszewo zostało zniszczone w 90 procentach, większość kamienic legła w gruzach. W latach 1968-1969 zasypano stare koryto Warty i rozebrano most Chwaliszewski. Od tego czasu Chwaliszewo nie jest już wyspą, a częścią Starego Miasta. W ostatnich latach trwa intensywny ruch budowlany, powstają nowe apartamentowce, a w dawnym korycie Warty utworzono park Stare Koryto Warty. To dzielnica dla osób ceniących lokalizację blisko centrum i kontakt z rzeką.

• Wokół Międzynarodowych Targów Poznańskich

Tereny MTP w sąsiedztwie Parku Wilsona to historyczne miejsce związane z Wystawą Wschodnioniemiecką z 1911 roku, podczas której wzniesiono Palmiarnię i okoliczne pawilony. Okolica łączy nowoczesną infrastrukturę targową z zabytkową secesyjną zabudową ulicy Matejki i innych przylegających ulic Łazarza.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem mieszkania w poznańskiej kamienicy

Zakup mieszkania w zabytkowej kamienicy to inna decyzja niż kupno mieszkania w nowym budownictwie. Z naszego doświadczenia w pracy z klientami warto sprawdzić cztery rzeczy.

• Stan techniczny budynku.

Poznańskie kamienice są w bardzo różnym stanie. Część przeszła kompleksowy remont, część wymaga jeszcze pełnej rewitalizacji. Przed zakupem warto zlecić inspekcję techniczną oceniającą stan instalacji, dachu, fundamentów i konstrukcji.

• Status prawny i własnościowy.

W kamienicach poznańskich często mamy do czynienia ze spółdzielniami mieszkaniowymi (jak Spółdzielnia Mieszkaniowa Jeżyce, do której należy większość zabytkowych secesyjnych kamienic) lub wspólnotami mieszkaniowymi. Każda z tych form ma inne zasady zarządzania nieruchomością i podejmowania decyzji o remontach.

• Plany konserwatorskie i remontowe.

Część kamienic na Jeżycach i Łazarzu jest wpisana do rejestru zabytków, co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami konserwatorskimi, ale też z dostępem do dotacji miejskich na remonty. Warto sprawdzić, czy budynek jest objęty programem dofinansowania remontów. Sąsiedztwo i perspektywa rozwoju ulicy. Niektóre ulice są w trakcie rewitalizacji, inne wciąż czekają na swoją kolej. To wpływa na komfort życia i przyszłą wartość mieszkania. Najlepsze perspektywy mają dziś okolice Starego Miasta, Jeżyce w okolicach Rynku Jeżyckiego oraz Chwaliszewo nad Wartą.

• Poznański rynek nieruchomości na tle Polski

Poznań plasuje się w środku stawki dużych polskich miast pod względem cen mieszkań. Ceny metra kwadratowego są wyraźnie niższe niż w Warszawie i Krakowie, ale wyższe niż w Łodzi, Bydgoszczy czy Katowicach. Wśród dzielnic największe stawki osiągają mieszkania na Starym Mieście, w najlepszych częściach Jeżyc i Łazarza oraz na rewitalizowanym Chwaliszewie. Popyt na mieszkania w poznańskich kamienicach jest stabilny. Studenci poznańskich uczelni, pracownicy korporacji, ekspaci i młodzi profesjonaliści napędzają rynek najmu. Dla inwestorów Poznań to atrakcyjna lokalizacja łącząca dobry rynek pracy, silną demografię i zróżnicowany zasób zabytkowej zabudowy.

Najczęściej zadawane pytania

Która kamienica w Poznaniu jest najpiękniejsza?

Pałac Działyńskich przy Starym Rynku 78/79 uważany jest za jedną z najwspanialszych miejskich rezydencji Poznania. Wśród secesyjnych kamienic za najpiękniejszy zespół uznaje się kompleks Spółdzielni Urzędników Niemieckich projektu Hermana Böhmera i Paula Preula przy ulicy Roosevelta 4-7 na Jeżycach.

Gdzie w Poznaniu jest najwięcej zabytkowych kamienic?

Największe skupisko zabytkowych kamienic znajduje się na Jeżycach, gdzie zachowała się znacząca liczba budynków secesyjnych z przełomu XIX i XX wieku. Bogata zabudowa kamieniczna występuje też na Łazarzu (kwartał Johow-Gelände wokół ulicy Matejki), w sercu Starego Miasta oraz na Wildzie i Chwaliszewie.

Czy warto kupić mieszkanie w poznańskiej kamienicy?

Poznań oferuje stabilny rynek nieruchomości, wysoki popyt na najem i jeden z najciekawszych zasobów zabytkowej zabudowy w Polsce. Kluczowe jest sprawdzenie stanu technicznego konkretnego budynku, sytuacji wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej oraz statusu konserwatorskiego przed zakupem.

Czym jest Jeżycjada i co ma wspólnego z poznańskimi kamienicami?

Jeżycjada to cykl powieści Małgorzaty Musierowicz o rodzinie Borejków, których adres autorka umiejscowiła w kamienicy przy ulicy Roosevelta 5 na Jeżycach. Realna kamienica pod tym adresem to jeden z najbardziej znanych przykładów poznańskiej secesji, projektu Hermana Böhmera i Paula Preula.

Co to jest Johow-Gelände?

Johow-Gelände to zespół mieszkaniowy na górnym Łazarzu zaprojektowany na początku XX wieku według koncepcji Maxa Johowa, na siedmiohektarowym terenie zakupionym wspólnie z Emilem Asmusem. Zaplanowany od podstaw jako luksusowa dzielnica dla zamożnej klasy średniej i wyższej. Dziś to jedna z najlepszych adresowo lokalizacji w Poznaniu, znajdująca się wzdłuż ulicy Matejki naprzeciwko Parku Wilsona.

Czy Chwaliszewo nadal jest wyspą?

Nie. Chwaliszewo było wyspą na Warcie do lat 60. XX wieku. W latach 1968-1969 zasypano stare koryto Warty i rozebrano most Chwaliszewski. Od tego czasu Chwaliszewo jest integralną częścią poznańskiego Starego Miasta. W miejscu dawnego koryta utworzono park Stare Koryto Warty.

Podsumowanie

Poznań to miasto kamienic w pełnym znaczeniu tego słowa. Każda dzielnica ma swój charakter, każda ulica swoją historię, każdy budynek opowiada inną opowieść o dziejach miasta. To rzadkie połączenie skali, jakości architektury i żywego życia miejskiego.